18 ноября 202618 ноября Сморгонь
+2.6°C
USD 3.00
EUR 3.30
RUB 3.65
НОВОСТИ РАЙОНА

Вольга ЯНЧУКОВІЧ: «Неабходна падтрымаць маладое пакаленне ў авалодванні мастацтвам жыць»

Смаргонь – гэта асаблівае месца, куды я заўсёды еду з радасцю. Кожны раз, калі бываю на малой радзіме, успамінаю верш Уладзіміра Караткевіча «На Беларусі Бог жыве». І хочацца перафразаваць класіка: «У Смаргоні Бог жыве», – менавіта з гэтага сцвярджэння пачалася наша размова з кандыдатам педагагічных навук, дацэнтам кафедры педагогікі і псіхалогіі Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта Вольгай ЯНЧУКОВІЧ.

Вольга Васільеўна – наша зямлячка. Таленавітая, улюбёная ў жыццё, сваю работу і студэнтаў.

7.jpg

Яе Вялікасць кніга

– Вольга Васільеўна! Смаргонь… Якія пачуцці, успаміны выклікае ў Вас родны горад?

– Смаргонь – гэта найперш мае бацькі. На жаль, таты ўжо няма ўжывых, а ў маім сэрцы – заўсёды яго вобраз: чалавека светлага, добрага, з выдатным пачуццём гумару. Але якое  шчасце адчуваць, што любая матуля заўсёды мяне чакае. Смаргонь – гэта і маё першае каханне, якое стала лёсам. Мой муж ­Віктар таксама нара­дзіўся тут. Мы вучыліся ў СШ №1, былі аднакласнікамі, сядзелі за адной партай і вось ужо больш за трыццаць гадоў разам. Нарэшце, Смаргонь – гэта мае таленавітыя продкі. Бабуля па мамінай лініі ­Лукер’я ­Фядосаўна Зыковіч доўгі час працавала дырэктарам Дома культуры і стаяла ля вытокаў стварэння ансамбля песні і танца імя Міхала Клеафаса Агінскага. Уражвала не толькі бабуліна сацыяльная актыўнасць, але і яе высокі ўзровень эмпатыі, уменне кантактаваць з людзьмі любога ўзросту і характару.

5.jpg

IMG_2043.JPG

3.jpg

А мой дзядуля Міхаіл ­Гаўрылавіч падчас Вялікай Айчыннай вайны быў удзельнікам партызанскага атрада на Вілейшчыне, гераічна змагаўся з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, за што быў удастоены шматлікіх узнагарод. Моцны духам чалавек, умеў прымаць рашэнні і несці за іх адказнасць.

У прадзеда Гаўрылы была вялікая хатняя бібліятэка: кнігі на польскай, рускай, беларускай, нямецкай мовах. Таму можна сцвярджаць, што дзядуля жыў сярод кніг, любіў чытаць і таксама збіраў бібліятэку, валодаў замежнымі мовамі. Пазней гэта ўсё перайшло ў маё жыццё. «Яе Вялікасць кніга» – менавіта так ставіліся да друкаваных выданняў мае родныя. З маленства і дагэтуль я з неверагоднай павагай адношуся да кніг.

– Навука і кніга – гэта як два берагі адной ракі, як дзве паралельныя прамыя, якія не могуць існаваць адно без аднаго…

– Я вельмі люблю ­працаваць у Нацыянальнай бібліятэцы. Чытанне твораў Мамардашвілі, Франкла ці Канта ў навуковай зале бібліятэкі і работа над навуковым даследаваннем… Што можа быць цудоўней за гэта?! Калі ты сядзіш ля вакна і час ад часу пераводзіш позірк з кнігі на вячэрні Мінск…

– Але давайце яшчэ на імгненне вернемся ў Ваша дзяцінства і юнацтва? Што яшчэ ўспамінаецца з таго часу?

– Вучоба ў музычнай школе па класе цымбалаў, дзе маёй настаўніцай была Марына Казіміраўна Бортнік, цудоўны чалавек і педагог. З кампазіцыяй «Спеў дубраў» я перамагла ў абласным конкурсе і стала прызёрам на рэспубліканскім. Неўзабаве стала ўдзельніцай ансамбля імя Агінскага. Наш дом заўсёды быў напоўнены гукамі музыкі. Успамінаю з пяшчотай хатнія музычныя вечары: за цымбаламі – я, за фартэпіяна – сястра, а нашы самыя лепшыя ў свеце слухачы – бацькі, бабуля і дзядуля. Мне прапаноўвалі падаваць дакументы ў музвучылішча, але я сябе прафесійным музыкам не бачыла. Пасля школы паступіла ў Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт на факультэт гісторыі і замежных моў.

6.jpg

4.jpg

2.jpg

«Педагагічнае ВНУ для мяне было прадвызначана»

– Пры выбары будучай прафесіі, што было першасна: педагогіка ці любімыя прадметы – гісторыя і англійская мова?

– Безумоўна, педагогіка! Не памылюся, калі скажу, што я педагог у трэцім пакаленні. Бабуля – хоць і культработнік, але з дыпломам настаўніка пачатковых класаў. Мама Святлана ­Міхайлаўна Галота – настаўніца гісторыі і грамадазнаўства. Сваю педагагічную дзейнасць пачынала ў школе-інтэрнаце, дзе выхоўваліся дзеці са складанымі, паламанымі  лёсамі. Потым доўгі час працавала намеснікам дырэктара СШ №1. Мама і сёння верная прафесіі: яна выкладае ўрокі рэлігіі ў нядзельнай школе. Яе духоўная прыгажосць, сапраўдная любоў да дзяцей, пастаяннае імкненне да самаадукацыі сталі арыенцірам у маёй прафесійнай дзейнасці. Бабуля і мама для мяне – найперш, увасабленне асобы педагога. А пазней – мае школьныя настаўнікі. Кожны з іх сваім вобразам мыслення, карцінай свету заклаў ува мне нешта сваё. Таму педагагічная ВНУ для мяне была прадвызначана. Прычым з маленства. Мая любімая гульня была – у школу. Пасаджу лялек і тлумачу тэму, стаўлю адзнакі ў журнал.

У студэнцтве, пасля лекцый, калі заставалася ў кабінеце адна, каб дадаткова пазаймацца, то яскрава візуалізавала аўдыторыю, напоўненую студэнтамі, і сябе ў якасці выкладчыка.

– Вы вучыліся ў БДПУ, але працуеце ў Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце. Як Вы там апынуліся?

– Пасля заканчэння БДПУ з чырвоным дыпломам мне прапанавалі паступаць у аспірантуру. У 27 гадоў стала кандыдатам педагагічных навук. Потым атрымала запрашэнне працаваць у лінгвістычным універсітэце, якому верная вось ужо чвэрць веку.

– Якія курсы Вы цяпер чытаеце студэнтам і ­магістрантам?

– Студэнтам – «Педагогіку» і «Асобасна-прафесійнае развіццё спецыяліста», магістрантам – «Метадалогію навуковага даследавання». Дарэчы, сярод магістрантаў ёсць шмат кітайцаў. Для тых, хто не вельмі добра валодае рускай мовай, лекцыі чытаю па-англійску. У Інстытуце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі МДЛУ чытаю «Псіхалогію дзелавых стасункаў». Безумоўна, ажыццяўляю навуковае кіраўніцтва дыпломнымі работамі і магістарскімі дысертацыямі.

Да таго ж мяне запрашаюць выступаць з лекцыямі ў Акадэмію адукацыі. У свой час чытала аўтарскі курс «Інфармацыйная культура педагога як гатоўнасць да трансляцыі інавацыйнага педагагічнага вопыту» для дырэктараў школ, іх намеснікаў, настаўнікаў. Я была навуковым кансультантам двух рэспубліканскіх інавацыйных праектаў, якія рэалізоўваліся  на базе дванаццаці ўстаноў адукацыі Гродзеншчыны і Міншчыны.

– Хачу спыніцца яшчэ на адным кірунку Вашай дзейнасці – некаторы час паралельна з выкладчыцкай працай Вы з’яўляліся намеснікам галоўнага рэдактара навукова-тэарэтычнага і навукова-метадычнага часопіса «Адукацыя і выхаванне».

– Сапраўды, гэта быў новы для мяне, але вельмі сур’ёзны і захапляльны этап працоўнай дзейнасці, які патрабаваў шмат часу, сіл, увагі. Работа над тэматычнымі нумарамі, якія былі прысвечаныя значным падзеям у сферы адукацыі, інтэрв’ю, стасункі з іншымі аўтарамі, адбор і рэдагаванне тэкстаў. Мне падабалася гэта работа, але я зрабіла выбар на карысць педагогікі.

…Калі педагог і студэнт – на адным дыханні

– Ведаю, што ў мінулым месяцы каманда лінгвістычнага ўніверсітэта ўпершыню ўдзельнічала ў V Усерасійскай студэнцкай алімпіядзе (з міжнародным удзелам) па педагогіцы, псіхалогіі і методыцы выкладання замежных моў. Да ўдзелу ў алімпіядзе студэнтаў рыхтавалі Вы разам з калегамі. Выступленне беларускай каманды можна назваць бліскучым: яна атрымала дыплом I ступені і спецыяльны дыплом журы – за «Вернасць традыцыям і прыгажосць мовы». Раскажыце, калі ласка, больш падрабязна пра гэты конкурс.

– Арганізатарам алімпіяды выступіў Ніжагародскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт імя Дабралюбава. Конкурс аб’яднаў 11 каманд з 8 вышэйшых навучальных устаноў Расіі. Алімпіяда праходзіла ў два туры: завочным і вочным. Каманда з Беларусі сапраўды ўдзельнічала ўпершыню. Журы адзначыла высокі ўзровень падрыхтоўкі нашых студэнтаў, высокія веды па ўсіх алімпіядных дысцыплінах, а таксама любоў да роднага краю, якую ім цудоўна ўдалося перадаць.

Расійскае журы адзначыла патрыятызм нашых студэнтаў. І мяне гэта неймаверна радуе, бо я сама шчыры патрыёт. Дзе б я ні была за мяжой, думка пра Беларусь мяне заўсёды грэе.  Памятаю, у Карлавых Варах пачула, як вулічны музыка зайграў «Паланэз Агінскага» – знаёмы з юнацтва, які выконвала на цымбалах… Быццам нейкая нябачная  сіла падняла мяне ў небе, як герояў карціны Марка Шагала і панесла над горадам.

…Альбо ўспамінаю аэрапорт Шарм-эль-Шэйха. Чатыры гадзіны раніцы. Гляджу праз вакно. Устае сонца. Воддаль – адзінокая пальма. І раптам бачу: ідзе на пасадку беларускі самалёт – бела-сіні з валошкай на хвасце. У той момант яна мне падалася жывым прывітаннем з Беларусі. Я не была на Радзіме 10 дзён. Адчула ўнутранае хваляванне, мае вочы напоўніліся слязамі… Як тонка і трапна зазначыў Алесь Ставер: «Каб любіць Беларусь нашу мілую, трэба ў розных краях пабываць».    

янчукович 2.jpg

– Адчуваю, што, выкладаючы дысцыпліну, Вы робіце важны акцэнт на выхаванні. Што імкнецеся давесці да сваіх амаль што дарослых выхаванцаў, акрамя ведаў па прадмеце?

– Вывучэнне дысцыпліны – гэта не мэта, а сродак для развіцця і квітнення асобы студэнта. Упэўнена, што педагог  найперш павінен падтрымаць маладога чалавека ў авалодванні мастацтвам жыць. Мы павінны выгадаваць творчых, думаючы,  улюбёных у жыццё людзей. У нашым універсітэце выхаванне асобы не аддзелена ад даследавання. Многія таленавітыя студэнты – удзельнікі майго студэнцкага навуковага аб’яднання «Таварыства маладых даследчыкаў». Яны ­праводзяць цікавыя навуковыя даследаванні, пра свае вынікі расказваюць не толькі на рэспубліканскіх, але і міжнародных канферэнцыях, атрымліваюць дыпломы лаўрэатаў міжнародных конкурсаў студэнцкіх навуковых работ.

Для мяне студэнцкая аўдыторыя – гэта энергія творчасці, радасці, навуковага пошуку. Я не чытаю лекцыі з паперкі, толькі дыялог, калі педагог і студэнт думаюць услых і… на адным дыханні. Прыемна чуць ад моладзі: «Вашы лекцыі як глыток паветра творчасці, жывых стасункаў. Вы дапамаглі атрымаць пачуццё ўнутранай свабоды і асабістай каштоўнасці».

– Прызнацца, мяне прымусіла задумацца Ваша думка, якая прагучала падчас адной з канферэнцый: «Чалавецтва выратуе самога сябе толькі тады, калі кожны з нас у кожную хвіліну жыцця будзе вырашаць пытанне: «Хто я?». Рэкамендуеце сваім студэнтам задаваць гэта пытанне часцей?

– Безумоўна! Мая адна з самых любімых кніг – «Скажы жыццю «Так!»: псіхолаг у канц­лагеры» Віктара Франкла, які выжыў у бездані чатырох канцлагераў і змог зберагчы ў сабе асобу. Ён выказаў думку пра тое, што сам чалавек мае магчымасць  вырашаць, хто ён: той, хто стварыў газавыя камеры, ці той, хто горда, з малітвай на вуснах, ішоў у гэтыя камеры? У кожнага з нас ­ёсць права выбару, як дзейнічаць у адпаведнай сітуацыі. І для гэтага сапраўды важна кожнаму з нас пастаянна адказваць на пытанне: «Хто я?». Мяркую, што з многіх магчымых катастроф, перад якімі сёння стаіць чалавецтва, самая трагічная – антрапалагічная: калі чалавек тушыць у сабе ўсё чалавечнае ці наогул не прыходзіць да свайго духоўнага пачатку.

муж.jpg

семья.jpg

– Як бы Вы вызначылі сваё жыццёвае крэда?

– Калі ў сэнсе Сімвала веры, то… веру ў Чалавека, у яго магчымасці любіць і тварыць. Веру ў сваіх вучняў, у іх здольнасць развіваць у сабе чалавечнасць.

Калі гаварыць пра дэвіз жыцця, то гэта залатое правіла маралі, сфармуляванае Канфуцыем і Кантам: «Не рабі іншым таго, чаго не хочаш для сябе, і паводзь сябе з іншымі так, як хочаш, каб яны паводзілі з табой». Дзякуючы гэтаму наша жыццё напоўніцца сэнсам і каштоўнасцю.

Галіна АНТОНАВА

Фота з архіва Вольгі ЯНЧУКОВІЧ

Настройка cookie

О политике обработки файлов cookie

ПОЛОЖЕНИЕ «О политике обработки файлов cookie

1. Редакция «Светлы шлях»» уделяет особое внимание защите персональных данных при их обработке и ответственно подходит к соблюдению прав субъектов персональных данных.

2. Утверждение положения о политике обработки файлов cookie (далее – «Политика») является одной из принимаемых Обществом мер по защите персональных данных, предусмотренных статьей 17 Закона Республики Беларусь от 7 мая 2021 г. № 99-З «О защите персональных данных» (далее – «Закон»).

3. Политика разъясняет субъектам персональных данных, которые осуществляют использование веб-сайта с доменным именем «shliah.by», для каких целей и каким образом Общество обрабатывает файлы cookie, а также каким образом пользователи могут контролировать процесс такой обработки.

4. Файлы cookie являются текстовыми файлами, сохраненными в браузере компьютера (мобильного устройства) пользователя сайта Общества, указанных в пункте 3 Политики, при их посещении для отражения действий, совершенных пользователем. Эти файлы позволяют не вводить заново или выбирать те же параметры при повторном посещении того или иного сайта, например, выбор языковой версии.

5. Целями обработки файлов cookie являются:

5.1. Обеспечение удобства пользователей сайтов;

5.2. Повышение качества функционирования сайтов, в том числе корректность их работы;

5.3. Сбор аналитической информации в обобщенном виде для оценки и дальнейшего улучшения работы сайтов;

5.4. Создание и предоставление персонализированной рекламы пользователю.

6. Редакция «Светлы шлях» не использует файлы cookie для идентификации субъектов персональных данных.

7. На сайтах используются как файлы cookie первой стороны (устанавливаемые сайтами, которые посещает пользователь), так и сторонние файлы cookie (задаются сервером, расположенным вне домена наших сайтов).

8. Общество обрабатывает обезличенные данные пользователей сайта (включая файлы «cookie»), собираемые с помощью сервисов Интернет-статистики, которые служат для сбора информации о действиях пользователей на сайте, улучшения качества сайта и его содержания. Общество обрабатывает обезличенные данные о пользователе в случае, если это разрешено в настройках браузера пользователя (включено сохранение файлов cookie и использование технологии JavaScript).

9. На сайтах обрабатываются следующие типы файлов cookie:

9.1. Технические (обязательные) файлы cookie, например, применяемые при регистрации либо входе в систему, или для оставления отзыва либо комментария. Данные файлы cookie используются в целях обеспечения корректной работы сайтов и полноценного использования его функционала пользователем, не могут быть отключены в системах. Вместе с тем, пользователь может настроить браузер, чтобы он блокировал такие файлы сookie или уведомлял пользователя об их использовании — но в таком случае некоторые разделы сайта могут не работать).

9.2. Функциональные файлы cookie, например, определяющие имя пользователя. Данные файлы cookie используются для обеспечения работы некоторых дополнительных функций сайтов, например, для хранения предпочтений пользователя, в том числе имени пользователя или выбора языка, и для предотвращения повторных прохождений опросов пользователями. Подобные функции улучшают условия работы пользователей с сайтом.

9.3. Файлы cookie предпочтений, например, для настройки контента. Данные файлы cookie собирают информацию о выборе пользователя на сайте и его предпочтениях и позволяют Обществу «запомнить» информацию о выбранном пользователем городе и других местных настройках для того, чтобы соответствующим образом настраивать сайт.

9.4. Аналитические файлы cookie, например Яндекс.Метрика, Google Analytics. Данные файлы cookie собирают информацию о том, как пользователь использовал сайты, и позволяют Обществу вносить в них улучшения.

Аналитические файлы cookie показывают, какие страницы сайта посещаются чаще всего, помогают выявлять трудности, возникающие при использовании сайта, а также позволяют оценить эффективность рекламы. Благодаря этому у есть возможность составить представление о тенденциях использования сайта в целом. Общество использует информацию для анализа трафика на сайтах.

9.5. Файлы cookie, применяемые для определения целевой аудитории и в рекламных целях, например Яндекс.Метрика, Google Analytics.

10. Общество может использовать файлы cookie для рекламирования услуг пользователям сайта «shliah.by» на сторонних веб-сайтах. Например, если пользователь посетит указанный сайт, то в дальнейшем может встретить рекламу на некоторых сторонних веб-сайтах.

11. Иногда Общество использует сторонние файлы cookie для отслеживания эффективности своих рекламных объявлений. Такие файлы cookie, например, запоминают, с помощью каких браузеров пользователи посещают сайты Общества. С помощью данной процедуры Общество также регулирует и оценивает эффективность рекламной деятельности.

12. Сроки хранения обрабатываемых на сайтах файлов cookie:

Технические/Функциональные, хранятся не более года;

Необходимые для функционирования веб-аналитических платформ «Google Analytics», «Яндекс.Метрика» (статистические), установлены на сервере и не передаются третьим лицам, часть из которых хранятся во время пользования сайтом;

Остальные - не более года.

13. Пользователи могут принять или отклонить все обрабатываемые на сайте файлы cookie. При этом корректная работа сайта возможна только в случае использования необходимых файлов cookie. В случае их отключения может потребоваться совершать повторный выбор предпочтений куки, языковой версии сайта, а также могут некорректно отображаться некоторые версии страниц.

Отключение аналитических файлов cookie не позволяет определять предпочтения пользователей сайта, в том числе наиболее и наименее популярные страницы и принимать меры по совершенствованию работы сайта исходя из предпочтений пользователей.

14. Помимо настроек файлов cookie на сайте субъекты персональных данных могут принять или отклонить сбор всех или некоторых файлов cookie в настройках своего браузера.

При этом, некоторые браузеры позволяют посещать интернет-сайты в режиме «Инкогнито», чтобы ограничить хранимый на компьютере объем информации и автоматически удалять сессионные файлы cookie. Кроме того, субъект персональных данных может удалить ранее сохраненные файлов cookie выбрав соответствующую опцию в истории браузера.

Подробнее о параметрах управления можно ознакомиться, перейдя по внешним ссылкам, ведущим на соответствующие страницы сайтов основных браузеров:

Firefox

Chrome

Safari

Opera

Microsoft Edge

Internet Explorer

Настройка cookie

Мы обрабатываем куки в соответствии с нижеуказанными целями и не используем их для идентификации субъектов персональных данных. Мы поручаем обрабатывать куки для исполнения указанных целей компаниям (уполномоченным лицам).

Отключение аналитических cookie-файлов не позволит определять предпочтения пользователей Сайта, в том числе наиболее и наименее популярные страницы и принимать меры по совершенствованию работы Сайта исходя из предпочтений пользователей

Аналитические куки позволяют определять предпочтения пользователей сайта.
Компании, которым мы поручаем обработку статистических cookies:

  • Яндекс Метрика – сервис веб-аналитики, предоставляемый ООО «Яндекс». Адрес: г. Москва, ул. Льва Толстого, д. 16, 119021. Политика конфиденциальности Яндекс.
  • Google Analytics – сервис веб-аналитики, предоставляемый компанией Google, Inc. Адрес: Google, Google Data Protection Office, 1600 Amphitheatre Pkwy, Mountain View, CA 94043, USA. Политика конфиденциальности Google.
Отключение рекламных cookie-файлы не позволит принимать меры по совершенствованию работы Сайта, исходя из предпочтений пользователя, а также осуществлять подбор рекламы, иных рекламных материалов по наиболее актуальному, подходящему назначению для каждого конкретного пользователя.

Компании, которым мы поручаем обработку данных для данной цели:

  • Яндекса рекламная сеть (Yandex Mobile Ads, ADFOX) - сервис показа контекстной рекламы. Адрес: Yandex Europe AG, Werftestrasse 4, CH-6005 Luzern, Switzerland.
  • Google Ads - сервис показа контекстной рекламы, предоставляемый компанией Google Ireland Ltd, Gordon House Barrow Street Dublin 4, D04E5W5 Ireland.
Сохранить мои изменения
Сохранить по умолчанию